CeLiA

Urrezuno urtero ospatzen den ikasleentzat zuzendutako literatur lehiaketa bat da, eta hainbat idazle aurkezten direnez, eta gainera ezezagunak, ezin dut beraiei buruz biografia txiki bat aurkeztu.

Lau testu motz agertzen zaizkigu: bata “Amelia” izenburua duena, bestea “Gezurrak janez argaldu”, hirugarrena “Askatasun bila” eta laugarrena eta azkena “Hiru segundo eta erdi”.
Lehenengoa, Josu Narbartek idatzia da, Irungo Txingudi institutuan ikasten ari dena.

“Amelia” izeneko testua oso hunkigarria da. Amona baten eta honen ilobaren kontakizuna da, non amaiera tragiko bat agertzen den. Testua 1993. urtean kokatzen da eta irakurketa lineala eta erraza eskaintzen digu. Hala ere, ez dago euskara batuan idatzia, gutxienez bertan agertzen diren hitz batzuk.

Bigarren testua Izaro Zinkunegik eskaintzen digun poema motz bat da. Bertan gaur egun dauden bi arazo tratatzen dira: anorexia eta bulimia. Oso poema polita iruditu zait eta oso ondo adierazten du modeloen munduan dagoen gezurra. Hizkuntza erreza erabiltzen du Izarok, baita irakurketa lineala eskaini ere.

“Askatasun bila” izeneko testua Mikel Mancisidorrek idatzi du, Aita Larramendi ikastolan ikasten duena, Andoainen. Ipuin honetan, Mikelek Kongoko gerran aritu ziren umeen bizitza kontatzen digu. Nola bahitzen zituzten gerran aritzeko eta nola hiltzen zirenean soilik aurkitzen zuten askatasuna. Oso esaldi gogorra agertzen da ipuinaren amaieran: “Azkenean lortu dugu askatasuna, horretarako lurra gorriz tindatu behar izanda ere.” Testuingurua, azaldu dudan bezala, Kongon gertatzen da eta honek irakurketa lineala eskaintzen digu, ondo ulertzen dena.
Pertsonaiak argi dago errealak izan litezkeela, Kongoko gerra benetan gertatu baitzen.
Gustukoa izan dut kontakizuna, nahiz eta honen amaiera tristea eta tragikoa izan.

Laugarren testua, eta azkena, Alaine Agirrek eginiko poema bat da. Oso polita iruditu zait, baina hala ere ez dut uste oso erreala izan daiteken. Hiru segundotan hori guztia sentitzea ia ezinezkoa da, oso azkar igarotzen dira hainbeste gauza sentitzeko. Hizkuntza erreza da, eta eskaintzen digun poemaren irakurketa lineala. Hasieran lehenengo segundoan sentitu zuena edo sentitzen dena idazten digu, bigarren zatian bigarren segundoan sentitzen duena eta horrela hirugarren eta laugarren segundoak banatzen dituen erdira ailegatu arte.

Oso testu politak iruditu zaizkit, erraz irakurtzekoak eta oso sentimentalak.

Ebaluazio honetako lehen iritzi artikulua izenburuan agertzen den pelikulari buruz egin behar dut.
Denok dakigu Bigarren Mundu Gerran gertatu zen hilketa handiari buruz, eta gai hori tratatzen du pelikulak. Nola 6 urte horietan juduei laguntzeko prest egon ziren pertsona batzuk egon zirela, batez ere aipatutako Schindler jaunak.
Pelikula Steven Spielberg-ek zuzendua da, denontzat ezaguna den zuzendari ospetsu eta talentuduna.
Spielberg-ek pelikula txuri beltzean egotearen arrazoia ematerakoan hauxe esan zuen:
“Holokaustori buruz ikusi ditudan bideo eta argazki guztiak txuri beltzean zeuden, beraz, Holokaustori buruz izan ditudan ikuste guztiak txuri beltzean izan dira eta horrela izaten jarraitu behar du. Ikusi dudan guztia kolorerik gabe izan da, eta horrela adierazi nahi izan dut egindako pelikulan.” Pelikula osoan zehar kolorean agertzen den gauza bakarra neska txiki bat da, beroki gorriduna.
Pelikula Alemanian kokatzen da 1939 eta 1945. urteen bitartean. Gauzak nola aldatzen joan ziren adierazten da oso modu egokian, nola hasieran poliki- poliki joan ziren alemanak lurrak bereganatzen eta nola bukaeran, dena bereganatu ondoren, ez zuten nahikoa.
Argumentua oso nahasgarria da. Pelikularen hasieran argi gelditzen da nola gure protagonistak, Oskar Schindlerrek, dirua egitea baino ez du buruan. Jeneral nazien laguna egiten da hauek berak nahi duena egin dezaten, nahi dutena ematen die beraiek beraien boterearekin lagundu diezaioten. Baina, amaieran, gauzak nola gauzatzen ari diren konturatzen denean, txipa aldatzen du eta juduei laguntzen hasten da.
Pelikulan agertzen diren pertsonai guztiak garai horretan bizi izan ziren, pelikulan kontatzen den istorioa benetan gertatu baitzen. Hain zuzen ere, pelikularen amaieran, kolorean hortik aurrera, benetan hori bizi izan zuten eta oraindik bizirik irauten duten juduak agertzen dira Schindlerren hilobia bisitatzen, beraien burua interpretatzen duen aktorearen laguntzaz. Nire iritziz, pelikularen zati politenetakoa da amaiera.
Pelikula oso luzea da, baina hala ere, oso gutxi iruditzen zait 6 urte horietan gertatu zena adierazteko. Heriotza guztiak zenbatzeko, baita eman ziren injustizia eta harrokeria guztiak salatzeko ere.
Gustukoa izan dut pelikula, eta oso modu egokia iruditzen zait gerra horretan gertatu zena adierazteko. Nahiz eta oso gogorra izan, ezin dugu ahaztu horrela izan zela, ezin dugu beste alde batera begiratu.